Niezwykłe zjawisko optyczne uchwycone z kosmicznej perspektywy
Z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) Ziemia ukazuje swoje oblicze w sposób niedostępny dla mieszkańców jej powierzchni. Astronauci, krążąc po orbicie, dysponują wyjątkowym punktem widzenia, który pozwala im dostrzec ulotne zjawiska, często pomijane przez satelity. Członek załogi Ekspedycji 71 skierował w ubiegłym roku obiektyw w stronę horyzontu nad Oceanem Indyjskim. Rezultatem była unikalna fotografia częściowego halo księżycowego – świetlistego pierścienia otaczającego Księżyc, widzianego z wysokości ponad 400 kilometrów.
Co to jest halo księżycowe i jak powstaje?
Halo księżycowe, podobnie jak jego słoneczny odpowiednik, to zjawisko optyczne powstające w wyniku załamania i odbicia światła Księżyca na kryształkach lodu zawieszonych w wysokich chmurach cirrus lub cirrostratus. Kryształki te, najczęściej w kształcie sześciokątnych płytek lub kolumn, działają jak miniaturowe pryzmaty, rozszczepiając światło i tworząc charakterystyczny, rozmyty pierścień wokół tarczy naszego naturalnego satelity.
Obserwacja takiego zjawiska z powierzchni Ziemi jest już sama w sobie spektakularna, ale perspektywa z orbity nadaje jej zupełnie nowy, kosmiczny wymiar.
Fotografia wykonana z ISS jest wyjątkowa z kilku powodów. Po pierwsze, uchwycono niepełne, fragmentaryczne halo, co sugeruje specyficzny rozkład i orientację kryształków lodu w atmosferze. Po drugie, widok obejmuje ogromny obszar – od ciemności kosmosu, przez cienką, świecącą warstwę atmosfery (tzw. poświatę powietrza), aż po ciemne wody Oceanu Indyjskiego i warstwę chmur poniżej zjawiska.
Dlaczego obserwacje z ISS są tak cenne dla nauki?
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna to nie tylko symbol współpracy międzynarodowej, ale także unikalne laboratorium obserwacyjne. Zdjęcia takie jak to dostarczają naukowcom cennych danych na temat:
- Właściwości wysokich chmur: Pomagają w analizie rozkładu, gęstości i typu kryształków lodu w górnych warstwach troposfery.
- Procesów atmosferycznych: Obserwacje te są elementem szerszych badań nad cyrkulacją atmosferyczną i procesami zachodzącymi na granicy kosmosu i ziemskiej powłoki gazowej.
- Albedo Ziemi: Badania odbijalności promieniowania przez różne powierzchnie (chmury, oceany, ląd) są kluczowe dla modelowania klimatu.
Astronauci na pokładzie stacji, będąc „oczami ludzkości” w kosmosie, często wykonują tego typu zdjęcia w ramach programów obserwacji Ziemi, takich jak NASA’s Crew Earth Observations. Ich ludzka percepcja i zdolność do reakcji na dynamicznie zmieniające się warunki są nie do zastąpienia przez automatyczne kamery.
Rzadkość i piękno kosmicznej fotografii
Uchwycenie halo księżycowego z orbity wymagało zbiegu kilku szczęśliwych okoliczności: odpowiedniego ustawienia ISS względem Księżyca i chmur, przejrzystości atmosfery w konkretnym regionie oraz oczywiście czujności i umiejętności fotografa-astronauty. Obraz ten przypomina nam o delikatności i złożoności ziemskiej atmosfery, widzianej z zewnątrz jako cienka, niebieska otoczka.
Takie fotografie, oprócz wartości naukowej, mają ogromną siłę oddziaływania. Przenoszą nas, choć na chwilę, na pokład stacji kosmicznej, pozwalając podziwiać naszą planetę z perspektywy, która wciąż pozostaje przywilejem nielicznych. Są też świadectwem ciągłej eksploracji i chęci dokumentowania piękna Wszechświata, którego Ziemia – z jej zjawiskami atmosferycznymi – jest integralną częścią.
Foto: www.unsplash.com
Leave a Reply