Kosmiczny spektakl: Satelita Proba-2 dokumentuje rzadkie zjawisko
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) opublikowała niezwykłe nagranie przedstawiające pierścieniowe zaćmienie Słońca, które miało miejsce 2 lutego 2026 roku. Zjawisko zostało zarejestrowane przez satelitę Proba-2, który obserwuje naszą gwiazdę dzienną w ekstremalnym ultrafiolecie. To unikalne ujęcie pozwala naukowcom na lepsze zrozumienie dynamiki korony słonecznej w specyficznych warunkach obserwacyjnych.
Mechanizm zaćmienia pierścieniowego
W przeciwieństwie do zaćmienia całkowitego, podczas zaćmienia pierścieniowego Księżyc znajduje się w punkcie swojej orbity najbardziej oddalonym od Ziemi (apogeum). Jego tarcza jest wówczas zbyt mała, aby całkowicie zakryć Słońce, pozostawiając widoczny jasny pierścień – tzw. „pierścień ognia”. W momencie rejestracji zjawiska przez Proba-2, satelita znajdował się na orbicie okołoziemskiej, co dało mu unikalną perspektywę częściowego przesłonięcia tarczy słonecznej.
Obserwacje zaćmień z orbity dostarczają nam danych, których nie jesteśmy w stanie uzyskać z powierzchni Ziemi. Pozwalają na ciągłe monitorowanie określonych regionów korony słonecznej w trakcie całego zjawiska – komentuje dr nauk fizycznych zajmujący się fizyką Słońca w ESA.
Znaczenie dla badań heliofizycznych
Nagranie wykonane przez instrument SWAP (Sun Watcher using Active Pixel System detector and Image Processing) na pokładzie Proba-2 ma dużą wartość naukową. Zaćmienia, nawet częściowe, stanowią naturalny „koronograf”, pozwalający na obserwację słabszych zewnętrznych warstw atmosfery Słońca – korony – które są zwykle przytłoczone intensywnym blaskiem tarczy.
- Analiza struktury korony: Naukowcy mogą badać smugi i pętle plazmy rozciągające się wzdłuż linii pola magnetycznego.
- Kalibracja instrumentów: Ostre krawędzie tarczy Księżyca służą do precyzyjnej kalibracji optyki teleskopów satelitarnych.
- Badanie przejściowej warstwy atmosfery: Obserwacje w ultrafiolecie ukazują obszar między fotosferą a koroną, gdzie temperatura gwałtownie rośnie.
Proba-2: Mały satelita o wielkich możliwościach
Misja Proba-2, będąca częścią programu ESA dla małych, zaawansowanych technologicznie satelitów, działa od 2009 roku. Pomimo przekroczenia planowanej żywotności, wciąż dostarcza kluczowych danych o aktywności słonecznej. Jej głównym zadaniem jest testowanie nowych technologii kosmicznych, ale przy okazji stała się ważnym narzędziem heliofizycznym. Satelita wyposażony jest w cztery eksperymenty naukowe, z których dwa służą bezpośrednio obserwacjom Słońca.
Publikacja tego materiału wizualnego przypomina o ciągłej potrzebie monitorowania naszej gwiazdy, której aktywność ma bezpośredni wpływ na tzw. pogodę kosmiczną. Zaburzenia te mogą oddziaływać na satelity, systemy nawigacyjne oraz sieci energetyczne na Ziemi. Dzięki takim misjom jak Proba-2, nasza zdolność do przewidywania i łagodzenia skutków tych zjawisk systematycznie rośnie.
Foto: cdn-sw.spidersweb.pl
Leave a Reply