Grenlandia bez pokrywy lodowej: historyczne odkrycie jako ostrzeżenie dla współczesności

Przeszłość Grenlandii odsłania przyszłość planety

Najnowsze badania rdzeni lodowych z głębi Grenlandii przyniosły przełomowe odkrycie, które zmusza do przewartościowania naszej wiedzy o stabilności pokrywy lodowej tej wyspy. Naukowcy z University of Vermont i innych instytucji, analizując próbki z odwiertu Prudhoe Dome, znaleźli niepodważalne dowody na to, że Grenlandia była w dużej mierze wolna od lodu w stosunkowo niedawnej przeszłości geologicznej – w okresie ciepłego holocenu.

To brzmi jak ostrzeżenie. Jeśli w przeszłości, przy niższych stężeniach CO2, lód stopił się i podniósł poziom morza o co najmniej 1,5 metra, to co może się stać teraz?

– stwierdził jeden z głównych autorów badania, podkreślając wagę odkrycia dla zrozumienia współczesnych zmian klimatycznych.

Co kryje się pod lodem?

Analiza osadów znalezionych pod ponad kilometrem lodu ujawniła materiał, który mógł powstać tylko w środowisku wolnym od lodu – dobrze zachowane szczątki roślinne, w tym gałązki, liście i mchy. Datowanie radiowęglowe tych organicznych pozostałości wskazuje, że rosły one tam zaledwie kilkaset tysięcy lat temu, a być może nawet w ciągu ostatniego miliona lat. To oznacza, że pokrywa lodowa Grenlandii, którą uważamy za wieczną i stabilną, jest w geologicznej skali czasu zjawiskiem dość efemerycznym.

Implikacje dla współczesnego świata

Odkrycie ma kluczowe znaczenie dla prognozowania przyszłego wzrostu poziomu mórz. Całkowite stopnienie lądolodu grenlandzkiego podniosłoby globalny poziom oceanów o około 7 metrów, co zmiotłoby z map liczne nadmorskie miasta i regiony. Badania pokazują, że ten gigantyczny zbiornik słodkiej wody jest znacznie bardziej wrażliwy na ocieplenie klimatu, niż wcześniej sądzono.

Wrażliwość na CO2: Okres, w którym Grenlandia była zielona, charakteryzował się niższym stężeniem dwutlenku węgla w atmosferze niż obecnie.
Szybkość zmian: Przejście od stanu zielonego do pokrytego lodem (i odwrotnie) mogło następować w geologicznie krótkim czasie.
Modelowanie przyszłości: Dane te są niezbędne do udoskonalenia modeli klimatycznych, które przewidują reakcję lądolodu na obecne ocieplenie.

Naukowcy podkreślają, że ich praca nie jest jedynie akademickim studium przeszłości. Stanowi ona wyraźny sygnał alarmowy. Pokazuje, że granica topnienia lądolodu grenlandzkiego może być znacznie bliżej, niż zakładają najbardziej pesymistyczne scenariusze Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Zrozumienie, jak i dlaczego lód zniknął w przeszłości, jest kluczem do przewidzenia, kiedy i jak szybko może to nastąpić ponownie pod wpływem antropogenicznych zmian klimatu.

Nowa perspektywa dla badań polarnych

Odkrycie zmienia również priorytety w badaniach polarnych. Dotychczas rdzenie lodowe służyły głównie do rekonstrukcji dawnej atmosfery. Teraz wiadomo, że materiał spod samej podstawy lądolodu może opowiedzieć historię samej Grenlandii. Kolejne odwierty w innych lokalizacjach mogą dostarczyć informacji o tym, jak daleko w głąb lądów sięgało topnienie i jakie regiony wyspy ostały się jako ostatnie enklawy lodu.

W kontekście rekordowych temperatur notowanych na Grenlandii w ostatnich latach i coraz większych obszarów objętych topnieniem powierzchniowym, historyczna lekcja nabiera wyjątkowej aktualności. Grenlandia już raz była zieloną wyspą. Dowody naukowe sugerują, że pod wpływem działalności człowieka może zmierzać ku temu ponownie, z nieobliczalnymi konsekwencjami dla całej globalnej społeczności.

Foto: cdn-sw.spidersweb.pl